Gemeentesites ontoegankelijk voor mensen met beperking

| Jelle Posthuma

Websites van gemeenten moeten in 2021 volgens de wet toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. Uit onderzoek van Eric Velleman, die vandaag promoveert aan de UT, blijkt dat een overgroot deel van de Nederlandse gemeenten nog niet voldoet aan de toegankelijkheidseisen.

Photo by: Ron Beenen

Wat is de belangrijkste uitkomst van het onderzoek?

‘Voor mijn onderzoek heb ik 69 van de 388 gemeenten ondervraagd en ontdekte ik een olifant in de kamer. Uit het onderzoek blijkt dat websites van gemeenten nog altijd niet gebruiksvriendelijk zijn voor mensen met een beperking. Inmiddels is er wetgeving over dit onderwerp en werken ambtenaren enthousiast aan het probleem, maar toch lukt het gemeenten niet om de websites toegankelijk te maken.’

Waar gaat het mis?

‘Er is veel onderzoek gedaan naar de technische fouten omtrent toegankelijkheid. Neem bijvoorbeeld een afbeelding op de website: een blind persoon kan deze afbeelding niet zien. Dat is voor een kleine illustratie niet erg, maar voor een grafiek is het een ander verhaal. Veel gemeenten werken met CMS-systemen, dat zijn kant-en-klare softwarepakketten van externe partijen om content te publiceren. Gemeenten kunnen hooguit de kleurtjes van de website aanpassen, maar een significante aanpassing voor de toegankelijkheid is niet mogelijk. We weten eigenlijk al jaren dat deze fouten worden gemaakt, maar niemand vraagt zich af waarom. Uit mijn onderzoek blijkt dat het niet om een technisch probleem gaat, maar om een organisatorisch probleem.’

Kun je daar iets meer over vertellen?

‘De processen binnen de gemeenten zijn er niet op ingericht. Er zou iemand op managementniveau verantwoordelijk moeten zijn voor de toegankelijkheid van de websites. Binnen gemeenten is er te weinig bewustzijn over de gebruiksvriendelijkheid voor mensen met een beperking. Er is een relatie tussen de toegankelijkheid en het al of niet hebben van processen, blijkt uit mijn onderzoek. Neem bijvoorbeeld de CMS-systemen, de redactiesystemen waar ambtenaren mee werken. Gemeenten bestellen een dergelijk systeem, maar er is niemand die controleert of het pakket ook voldoet aan de toegankelijkheidseisen.’

Wat zijn de gevolgen voor mensen met een beperking?

‘Het heeft directe gevolgen voor de zelfstandigheid van deze groep. Ze moeten altijd hulp inschakelen om iets digitaal te regelen bij de gemeente en dat zorgt bijvoorbeeld voor een achterstand op de arbeidsmarkt.’

Is het probleem bekend bij gemeenten?

‘Veel gemeenten denken dat ze hun toegankelijkheid op orde hebben. Ze noemen bijvoorbeeld de voorleestoetsen of de inzoommogelijkheid op de website. Deze toepassingen zijn weliswaar handig voor bijvoorbeeld laaggeletterden, maar mensen met een visuele beperking hebben deze hulpmiddelen al geïnstalleerd op hun computer en deze zijn vaak veel geavanceerder dan die op website van de gemeenten. Door meer bewustwording binnen de organisatie kunnen gemeenten voor betere toegankelijkheid zorgen.’