‘Tentamen zegt niets over iemands carrière’

| Kitty van Gerven

Wat Eric Mazur betreft mag het tentamen op de helling. ‘Een tentamen heeft nog nooit uitgewezen wie in zijn latere carrière succesvol zal zijn.’ En daarom is deze manier van kennis testen een heroverweging waard, zo liet de onderwijsexpert en hoogleraar fysica aan de Harvard University vanmiddag weten.

Photo by: Jellien Tigelaar

Eigenlijk zei de titel van Mazurs voordracht in het kader van de Week of Inspiration al genoeg: ‘Assessment: the silent killer of learning’. Een praktisch volle zaal in de Waaier begreep na afloop waarom Mazur het niet zo op tentamens voorzien heeft. De testen staan volgens de grondlegger van de Peer Instruction, een methode om studenten actiever bij hun leerproces te betrekken, niet alleen voor stress en (faal)angst, maar vooral ook voor isolatie. ‘En de mate van isolatie die je tijdens een tentamen ervaart, kom je in je latere loopbaan nooit meer tegen. Dan hoef je nooit meer te presteren terwijl je volledig bent afgesloten van bronnen van kennis of mensen die je kunt consulteren’, aldus Mazur.

Korte-termijn-kennis

Het huidige systeem van kennis testen leidt er volgens de Harvard-professor ook toe dat studenten hun toevlucht nemen tot strategieën, die ‘korte-termijn-kennis’ opleveren, maar weinig kennis die beklijft. Het heeft daarnaast consequenties voor de docent, die in de rol van zowel coach als rechter wordt gedwongen, ‘een combinatie die je nergens anders tegenkomt.’

Volgens de Nederlandse natuurkundige ligt de oplossing voor de problemen in een nieuwe opzet, waarbij studenten in verschillende rondes worden getest. In de eerste ronde werken zij individueel aan de oplossing van de gestelde vraagstukken, maar in de tweede ronde gaan zij met elkaar het gesprek aan over de uitkomsten en krijgen zij feedback hierover. Dit leidt ertoe dat ze niet alleen dieper in de leerstof duiken, maar dit ook doen uit een behoefte om kennis te vergaren en niet alleen omwille van de voldoende die ze willen halen. Bovendien ontstaat er op die manier volgens Mazur veel minder stress en beleven de studenten er meer plezier aan, wat hij illustreerde met filmbeelden van enthousiaste studenten tijdens een examen statistiek.

Peer Instruction

Overigens mag worden aangenomen dat de Peer Instruction de komende tijd ook op de UT navolging krijgt. De belangstelling voor de twee workshops, die Eric Mazur vandaag gaf voor docenten was namelijk overweldigend groot. ‘Voor beide workshops moest zelfs een wachtlijst worden aangelegd’, liet mede-organisatrice Lisa Gommer weten. ‘Vooral uit de hoek van de technische natuurwetenschappen was er veel animo. En de reacties waren zeer enthousiast.’

Frank van den Berg, docent en onderwijskundig adviseur bij ATLAS noemde de workshop na afloop zeer inspirerend. ‘Bij ATLAS praktiseren we voor een deel al wat Mazur propageert, maar het inspireert toch wel om er nog eens uitgebreid aandacht aan te besteden’, zo liet hij weten.