Volgens Von Humboldt is de essentie van een universiteit niet de wetenschappelijke kennis, maar het wetenschappelijk denken. Het begrip Bildung of (academische) vorming stond in de discussie centraal. Volgens Brinksma heeft het vormende ideaal van de UT een opfrisbeurt nodig. `Opleidingen zijn geworden tot gekanaliseerde vormen van kennis- en vaardigheidsonderwijs. Die vorm staat onder druk. De groei van disciplines is enorm, we kunnen geen volledigheid meer pretenderen. Bovendien is de toegang tot kennis ernstig gedemocratiseerd. Ons antwoord daarop moet zijn: academische en methodologische vorming.'
Hans Vossensteyn, vorig jaar secretaris van de landelijke commissie-Veerman, bekeek Von Humboldt vanuit het licht van Veerman. `Kunnen we de ideeën van Von Humboldt wel volhouden bij massaonderwijs? Een van de grote uitdagingen van de komende tien jaar is een groei van twintig tot veertig procent in de instroom van eerstejaars.' Volgens hem biedt de ideale UT als antwoord daarop variëteit in opleidingen, namelijk brede bachelors, beroepsgerichte opleidingen en researchtracks van bachelor tot PhD.
Joseph Kessels en Heleen Miedema legden de vinger op de zere plek als het gaat om de onderwaardering van onderwijs. Von Humboldt stond een sterke verwevenheid tussen onderzoek en onderwijs voor. `In de moderne universiteiten bestaat de neiging onderzoek en onderwijs steeds verder uit elkaar te trekken. Als je goed bent, mag je meer onderzoek doen. Ben je minder goed, dan krijg je meer onderwijs. Onderwijs als een soort straf dus', aldus Kessels. Heleen Miedema viel hem bij met de opmerking dat binnen universiteiten vaak wordt afgerekend op onderzoeksresultaten. `Doe je succesvol onderzoek, dan krijg je lof. Ben je succesvol in onderwijs en weet je mensen te inspireren, dan is dat eigenlijk een beetje tragisch', constateerde ze cynisch.
`We hebben de UT vanavond niet hervormd', concludeerde discussieleider Henk Procee van Studium Generale aan het eind van het debat. Met Von Humboldt leek men het eens dat op de ideale universiteit Bildung voorrang heeft op pure kennisoverdracht. Het belang van wetenschappelijke vorming geldt volgens Brinksma als uitgangspunt voor het `grootscheepse onderhoud aan het onderwijsgebouw van de UT' waar momenteel druk aan wordt gewerkt.
 |
| (Foto: Gijs van Ouwerkerk) |
