List, bedrog, satire en actualiteit
Isabella, drie karvelen en een charlatan is een toneelstuk van de beroemde Italiaanse theatermaker Dario Fo. Frans Roth, een groot bewonderaar van het werk van Dario Fo vertaalde het. Het Piccolotheater houdt zich al jaren bezig met het werk van de Nobelprijswinnaar voor de literatuur. Meer dan vijfhonderdvijftig voorstellingen in Nederland en België getuigen daarvan. Dat dat in Italië niet onopgemerkt is gebleven, bewijzen twee aan het gezelschap gewijde uitzendingen op de Italiaanse televisie en de aanwezigheid van de auteur bij een viertal voorstellingen. Naast het vertalen, houdt Frans Roth zich eveneens bezig met de regie van de toneelstukken. Dario Fo schrijft veel stukken over vrouwen. Roth: 'Een groot deel van zijn producties heeft hij geschreven geïnspireerd door zijn vrouw, die een groots actrice is. Dit stuk gaat niet zo veel over vrouwen. Het is al wat ouder (1964) en stamt uit de burgerlijke periode van Dario Fo. Het was de tijd dat hij grote producties schreef, waar veel acteurs en actrices in speelden en met veel politieke kritiek.'
Het stuk speelt in het Spanje van de katholieke koningen: de ruzies tussen de in Arabische cultuur geïnteresseerde Isabella en de aartsconservatieve Ferdinand, de listen en intriges waarmee Christoffer Columbus zijn drie schepen (karvelen) in de wacht weet te slepen en de moeilijke verhouding tussen de intellectueel en de gevestigde macht. Het stuk behandelt daarna in flashback de zeereis naar Amerika, het proces dat men bij terugkeer tegen Columbus, de charlatan, aanspant en zijn uiteindelijke veroordeling en dood. Roth: 'Fo staat er bekend om dat hij altijd in de functie van de lach schrijft. Dat doet hij in dit stuk ook, het is vooral satire. Hoe hij dingen omdraait is het bewijs dat hij de kunst van de satire beheerst.' Hoewel historisch getint is er ook veel ruimte voor actualiteit. De strijd tegen de Islam, Mabel Wisse Smit en Pim Fortuyn passeren de revu. Er zit zelfs een speciaal Berlusconinummer tussen. Verder veel muziek, geschreven door bekende componisten als Bob Zimmerman.
Frans Roth hoopt, ondanks het feit dat ze in het weekend optreden, dat er veel studenten komen kijken: 'De toegangsprijs mag geen bezwaar zijn: die is vooroorlogs. Leuk is ook dat de acteurs in de allermooiste kostuums rondlopen. En verder: we zijn een amateurvereniging en spelen daarom vooral voor het plezier.'
Piccolotheater Dario Fo: Isabella, drie karvelen en een charlatan, zaterdag 29 november 2003, 20.15 uur, Amphitheater, Vrijhof. Entree: 4 euro (Union+ / CJP / Epas 2 euro.
Acteurs van het Piccolotheater in kostuums van de Nationale Reisopera (foto Maarten Groot)
