'Volgend jaar wordt een pijnlijk jaar,' stelt Te Beest klinisch vast. 'Maar dat zagen we al aankomen: het aantal diploma's dat meetelt voor onze rijksbekostiging is volgend jaar aanmerkelijk minder, omdat de eerstejaarsinstroom in de jaren '95/'96 en '96/'97 op de UT sterk achterbleef bij het landelijk gemiddelde. We worden dus nu 'gestraft' voor de slechte instroom van acht jaar geleden. Dat trekt in 2005 wel weer aan, maar voor 2004 wordt het gewoon erg lastig.'
Dat blijkt ook wel, want met name de faculteiten worstelen met een miljoenentekort op hun conceptbegrotingen voor 2004. Te Beest liet begin deze maand in de universiteitsraad al doorschemeren de faculteiten eenmalig met 'zoveel mogelijk additionele middelen' tegemoet te willen komen. Maar of dat gaat lukken - met een potje extra middelen dat bij lange na geen zeven miljoen bevat - moet blijken tijdens de begrotingsonderhandelingen die deze week zijn gestart.
Intussen hangen er nog wel enkele miljoenen boven de markt, die de UT-nood op vastgoedgebied enigszins zouden kunnen lenigen. Maar die zijn nog niet binnen. Te Beest: 'Ik heb wel de absolute verwachting dat er meer geld komt. Het kabinet Balkenende-I had al 40 miljoen gereserveerd voor de huisvestingsproblematiek van de universiteiten. Het ministerie heeft de instellingen via de VSNU gevraagd om tot een onderlinge verdeling van dat bedrag te komen. Dat is niet gelukt en dus gaat OC&W dat nu zelf doen. Een evenredig aandeel van de UT in die 40 miljoen zou 2 miljoen euro zijn. Maar ik weet dat de UT op het ministerie erkend wordt als een van de meest urgente gevallen.'
Een urgent geval is de UT zeker, want eind dit jaar is het eigen geld schoon op en moet er 170 miljoen geleend gaan worden op de kapitaalmarkt om de rest van de vastgoedoperatie te financieren. Lastenverzwaring: 16 miljoen aan rente en aflossing per jaar. Volgens Te Beest ligt het bezuinigingsschema nog op koers: zesmiljoen in 2004, grotendeels opgehoest door de diensten, oplopend naar een bezuinigingsbedrag van 14 miljoen in 2007. Maar dan is alle financiële rek er wel uit, vindt Te Beest: 'Zelfs na de reorganisatie van vorig jaar en het schrappen van allerlei projecten hebben we geen enkele financiële speelruimte meer over. Zonder extra overheidsgeld hebben we dus niet eens meer geld om te innoveren, en dat kan natuurlijk niet.' Een ministeriële injectie blijft dus broodnodig.'
Naast het verwachte vastgoedgeld uit Den Haag ziet Te Beest nóg een paar lichtpuntjes. Volgens hem is minister Maria van der Hoeven van plan om een deel van de universitaire bekostiging afhankelijk te maken van de mate waarin de instellingen hun kennis maatschappelijk toepasbaar maken en ten goede laten komen van onder meer het regionale bedrijfsleven. 'Dat deden wij natuurlijk al; volgens een recent onderzoek zelfs veel meer dan andere Nederlandse universiteiten. Maar tot nu toe werden we daar nooit voor beloond,' aldus Te Beest. 'Zodra dat wel gebeurt, kunnen we het nóg beter doen.'
Ook van een andere aanpassing in de overheidsfinanciering verwacht Te Beest een positief effect op de UT-financiën. De minister wil volgens Te Beest een deel van de vaste bijdrage aan elke universiteit (de zogeheten 'strategische overwegingen-component') dynamiseren, oftewel afhankelijk maken van de geleverde instellingsprestaties. En dat is gunstig voor Twente, want de UT heeft als jonge universiteit een relatief kleine vaste bijdrage en presteert juist bovengemiddeld.
Maar voorlopig is het leed nog niet geleden: 2004 wordt afzien, hoe dan ook. Daarna gloort er licht in de tunnel, maar er mag niets tegen zitten en Maria van der Hoeven moet wel een handje helpen.
Te Beest herbenoemd
Willem te Beest, portefeuillehouder financiën in het college van bestuur, is door de Raad van Toezicht herbenoemd in zijn functie. Te Beest volgde per 1 juli 2002 zijn voorganger Hugo Barbas op en kreeg een contract voor anderhalf jaar, tot 1 januari 2004. De nieuwe benoeming geldt voor vier jaar en loopt tot 1 januari 2008.
