Te Molder (43) heeft zich de afgelopen vijftien jaar aan Wageningen Universiteit ontwikkeld tot een specialist in communicatie over voedings- en biotechnologie. Daarbij stelt ze niet die technologie centraal, maar de alledaagse kijk van mensen erop. Per 1 september is ze voor de helft van de week hoogleraar bij de UT-lerarenopleiding ELAN. Ze blijft ook nog universitair hoofddocent in Wageningen.
Waarom is het zo belangrijk dat we die alledaagse gesprekken over wetenschap bestuderen?
`Voor mensen betekent nieuwe technologie altijd een verandering in hun leven. Bèta-wetenschappers die vergroeid zijn met hun prachtige technologie vinden het moeilijk voor te stellen dat een vinding weerstand zou kunnen oproepen. Daarom moet je in een zeer vroeg stadium contact zoeken met het publiek. Daarbij moet je ook de onzekerheden al aangeven. Dat gaat tegen het gevoel van veel experts in, want zij geloven in hun eigen technologie. Maar het publiek weet heus wel dat ook wetenschappers fouten maken.'
In welke gesprekken ben je vooral geïnteresseerd?
`Ik richt me op gespreksgemeenschappen die ontstaan rondom wetenschappelijke thema's. Ik wil weten hoe de communicatoren van wetenschap zich moeten opstellen in het debat met deze gemeenschappen. Recent speelde dat rond de vaccinatieprogramma's voor Mexicaanse griep en HPV (tegen baarmoederhalskanker, red.). Gezagsdragers raakten in paniek van de groep `verontruste moeders'. Minister Klink deed hun zorgen af als nonsens. Dat leidt nergens toe. Je moet weten welke debatten er gaande zijn. Alleen dan kun je de juiste uitleg geven en misschien zorgen wegnemen.
`Wetenschap is haar vanzelfsprekende gezag kwijt. Mensen nemen niets meer voetstoots aan. Dat betekent dat wetenschappers zich voortdurend op - voor hen - onverwachte momenten moeten verantwoorden aan groepen in de samenleving. Daarvoor moeten ze worden opgeleid.'
Pleit je ervoor in elke technische studie een vak wetenschapcommunicatie op te nemen?
Glimlachend: `Nou, daar zeg je wat. Wetenschap en technologie zijn zo vervlochten met het dagelijks leven. Studenten moeten goed worden voorbereid daarmee om te gaan. Dat is ongelooflijk belangrijk, zeker voor een universiteit die `technologie in context' hoog in het vaandel heeft staan. Eerlijk gezegd valt het me tegen hoeveel aandacht de UT hier al aan besteedt.'
Leg eens uit?
`Ik vind High Tech Human Touch een prikkelende slogan, maar ik zou meer verwevenheid tussen techniek en communicatie verwachten dan dat er nu zichtbaar is. Daar ligt ook een taak voor mij. De gedragswetenschappen moeten duidelijk maken wat onze bijdrage kan zijn. Daarom wil ik mijn leeropdracht breed benaderen. Ik wil met bèta's samenwerken, maar ook met techniekfilosofen en communicatiewetenschappers.'
 |
| Hedwig te Molder: `Wetenschappers moeten in een zeer vroeg stadium contact zoeken met het publiek.' (Foto: Gijs van Ouwerkerk) |
